Positieve Psychologie en Pijn: tegenstanders of bondgenoten?De verfrissende smaak van zure appels 3D hi res

“Ik wil jullie iets persoonlijks vertellen. Ik was in de 20 en heel verliefd en zij, mijn droomvrouw, ook op mij. Ze was mooi, althans dat vond ik en dat was het enige dat telde. We begrepen elkaar en ook onze ambities. Dit was een vrouw met wie ik mijn leven wilde doorbrengen.”

Tal Ben Shahar vertelt, met een gelukzalige glimlach op zijn gezicht, rustig met een enigszins monotone stem, toch is de hele collegezaal geboeid. Deze man heeft in korte tijd zijn college “Positive Psychology” de meest populaire gemaakt op Harvard. Ik spreek nu over 2007, toen was dit nog een relatief onbekend vakgebied.

“We zouden gaan trouwen, althans ik ging haar vragen zodra ze terug was van haar trip naar Indonesië. De ring die ik gekocht had brandde in mijn zak op weg naar het vliegveld. Ik zou haar eerst in mijn armen sluiten en dan op mijn knieën gaan. Maar het zou anders lopen…zoals ik zei ik ga jullie nu iets persoonlijks vertellen.

Ik kijk vol verwachting op de aankomst borden om te zien waar ik heen moet. Maar…ik zie haar vlucht niet. Vreemd! Een vreemde onrust komt op in mijn lijf en ik kijk onrustig om me heen waar ik meer informatie zou kunnen krijgen. Op dat moment wordt er omgeroepen: ‘Wachtenden op passagiers van vlucht nummer GH652 worden verzocht zich te melden bij balie 6.’ Dat is haar vlucht. Ik begin gelijk te lopen of was het rennen…eigenlijk weet ik het niet meer. Ik kan me niet eens meer herinneren hoe ik bij die balie kwam. Ik kan nog wel de woorden horen nagalmen in mijn hoofd: ‘Het spijt me zeer, maar vlucht GH652 is neergestort en er zijn geen overlevenden.’ ”

Het is doodstil in de collegezaal. Dit had niemand verwacht. Zeker niet bij een college over ‘happiness’. Dit verhaal, en ik heb het hier vast anders opgeschreven dan toen hij het vertelde, werd een cruciaal onderdeel van wat ik leerde. Dat het leven en het werk niet zonder ups en downs komt, dat weet iedereen. Dat zou trouwens ook anders wel saai zijn, maar dat even daar gelaten. De kern zat hem in dat geluk niet gaat over de ups en downs. Maar dat je bij het werken aan geluk investeert in een stijgende basislijn: de gemiddelde lijn die je kan trekken tussen de hoogte en de dieptepunten.

Het ‘werken’ aan geluk richt zich zowel op het cultiveren van gelukservaringen als op het beter dealen met de downs, met de pijn. Je gebruikt de ervaring om te groeien en te ontwikkelen, zodat pijn positieve impact krijgt. Want tegenslag en geluk zijn elkaars bondgenoten. Of zoals Tal Ben Shahar zegt: “Happiness is the overall experience of pleasure and meaning.”

Luister hier naar een podcast met Tal Ben Shahar.

Inmiddels zijn we wereldwijd goed op weg met het cultiveren van gelukservaringen. Positieve Psychologie en werkgeluk zijn ‘mainstream geworden’. Maar we blijven, in mijn ogen, achter op het beter dealen met de tegenslagen, de dalen. Eigenlijk zijn we als mensheid al eeuwen bezig met het verminderen van pijn. Terwijl een pijnvrij leven een illusie is. Het leven, het werk en leiderschap gaat altijd gepaard met pijn; dat is iets van alle tijden. Denk aan reorganisaties, ontslag en demoties. En ook het voeren van slecht nieuwsgesprekken, het geven van pittige feedback of het doorvoeren van een ongewenst besluit. Ondanks dat het zonder pijn niet kan, proberen we het wel. En daardoor weten we vaak niet meer hoe te ‘dealen’ met pijn en vallen we terug op pijnmijdende strategieën.

Maar zeker het afgelopen jaar heeft ons laten ervaren dat pijn mijden onmogelijk is. In 2020 is iedereen geconfronteerd met pijn. Verlies van dierbaren of van eigen gezondheid. Eenzaamheid door wegvallen van werk en sociale activiteiten. Omzetdaling tot 0, door sluiting van bedrijven of wegvallen van de markt. En Tal Ben Shahar liet het met zijn persoonlijke verhaal ook zien.

Dus schreef ik een boek over pijnmanagement. Over de nut en noodzaak van dealen met pijn. Met handvatten hoe je beter kan omgaan met de pijn, specifiek voor organisaties met een focus op leiderschap. “De verfrissende smaak van zure appels” geeft grip op pijn. Je gaat begrijpen hoe het werkt. Zodat jij meer regie kan nemen over de dalen, in plaats van dat deze jou stuurt. Je krijgt taal om erover te praten. Zodat we niet verzanden in richtingloze emotionele gesprekken, maar tot de oorzaak kunnen doordringen en veerkracht vergroten. En het boek biedt een stappenplan om pijn om te zetten in beweging en resultaat. Waardoor het niet een zinloos dal is, maar betekenis krijgt.

Dat is het verfrissend resultaat na het doorbijten in de zure appel. En voor het zoet geven we graag 4 exemplaren weg aan lezers van onze Sprankel & Co bites. Als je geïnteresseerd bent, vertel ons waarom en deel dit artikel.  Wie het eerst komt die het eerst maalt.

Mathilde Maas Kuper 55 lowresMathilde Maas Kuper, samenwerkingspartner bij Sprankel & Co, is organisatieadviseur en helpt al vijftien jaar teams en organisaties succesvol veranderen door de vinger op de zere plek te leggen. Zij bouwt aan toekomstbestendige leiders die pijn kunnen zien, aangaan en doen. Als schrijver, ondernemer en spreker pleit zij voor een cultuur waarin we pijn op waarde schatten.